Sluitplaat bijstellen of vervangen: zo valt de deur weer in het slot

De sluitplaat is het metalen plaatje in het kozijn waar de schoot van het slot in valt. Gaat de deur niet meer vanzelf dicht, klappert hij in de wind of moet hij aangedrukt worden voordat het slot pakt, dan zit het probleem bijna altijd daar.

Hieronder hoe het knelpunt gevonden wordt, welke correctie bij welk kozijn past en wanneer de sluitplaat niet de oorzaak is.

Eerst de klachten uit elkaar halen

• De deur valt niet in het slot en springt terug. De dagschoot raakt de sluitplaat op de rand in plaats van in de opening.
• De deur klappert of tocht. De schoot valt wel in de opening, maar heeft er te veel speling.
• De sleutel draait zwaar of de nachtschoot loopt vast. De opening voor de nachtschoot staat niet in lijn met de schoot.
• Er zit een schuurspoor op de sluitplaat. Dat spoor wijst precies aan welke kant het mis is.

Maak het zichtbaar: smeer een dun laagje vet of zet een streep met een zacht potlood op de dagschoot, trek de deur dicht en bekijk waar de afdruk op de sluitplaat staat. Zit die te hoog, dan hangt de deur te laag, en omgekeerd.

Houten kozijn: verzetten, vijlen of verdiepen

Bij een houten kozijn zit de sluitplaat vast met twee schroeven en is hij niet verstelbaar. Drie correcties, in oplopende volgorde van moeite:

1. Opening vergroten met een vijl. Vijl de opening een tot twee millimeter ruimer aan de kant waar de schoot aanloopt. Genoeg voor het gros van de klachten en onzichtbaar na afloop.
2. Plaat verzetten. Schroef de plaat los, vul de oude schroefgaten met houtlijm en een deuvel of tandenstoker, laat drogen en boor nieuw voor op de gecorrigeerde plek. Verdiep zo nodig de uitsparing in het kozijn met een beitel.
3. Plaat vervangen. Is de opening uitgesleten of de plaat verbogen, dan werkt bijvijlen niet meer. Neem dan dezelfde bladmaat en dezelfde plaats van de schroefgaten, zodat de bestaande uitsparing bruikbaar blijft.

Kunststof en aluminium kozijn: eerst de sluitkommen

Bij kunststof en aluminium buitendeuren zitten er sluitkommen of rolnokken in het kozijn die meestal verstelbaar zijn. Onder een afdekkapje zit een inbus of een excentrische nok:

• Draaien in de ene richting trekt de deur dichter tegen de afdichting aan, in de andere richting laat hij hem vrijer lopen.
• Stel alle punten over de hoogte van de deur gelijk af, niet een enkele.
• Te strak afgesteld maakt de deur zwaar en sleept de rubberen afdichting uit. Een vel papier moet er met lichte weerstand tussenuit te trekken zijn.

Wanneer de sluitplaat niet de oorzaak is

Staat de afdruk van de schoot structureel te laag of te hoog en klemt de deur ook ergens langs het kozijn, dan hangt de deur scheef. Dan wordt eerst de stand van de deur gecorrigeerd en pas daarna de sluitplaat. Die volgorde staat beschreven in het artikel over een klemmende deur en het afstellen van scharnieren.

Een tweede mogelijkheid: de dagschoot zelf komt niet ver genoeg uit omdat de veer in het slot verzwakt is. Test dat met de deur open. Komt de schoot niet volledig naar buiten of blijft hij hangen, dan is het slot aan vervanging toe, niet de sluitplaat.

Checklist

• Afdruk van de dagschoot op de sluitplaat gemarkeerd
• Vastgesteld of de deur zelf recht hangt
• Bij een houten kozijn: bladmaat en schroefafstand van de bestaande plaat opgemeten
• Bij kunststof of aluminium: alle sluitkommen over de hele hoogte gelijk afgesteld
• Gecontroleerd of de dagschoot met de deur open volledig uitkomt

Sloten, schilden en rozetten staan op de categoriepagina deurbeslag. Blijkt bij het uitbouwen dat de cilinder eveneens aan vervanging toe is, dan staat de maatvoering in het artikel over een cilinder opmeten en het aanbod op cilinders.

Veelgestelde vragen over de sluitplaat

Hoeveel mag er bijgevijld worden aan een sluitplaat?

Een tot twee millimeter is gebruikelijk. Wordt er meer weggenomen, dan blijft er te weinig materiaal over rond de opening en gaat de plaat op termijn vervormen.

Waarom klemt een buitendeur alleen in de winter?

Rubberen afdichtingen worden bij kou stugger en hout werkt met de vochtigheid. Treedt de klacht alleen in een koud of nat seizoen op, dan is afstellen vaak niet nodig.

Hoort een sluitplaat gelijk met het kozijn te liggen?

Ja. Steekt de plaat uit, dan raakt de schoot hem op de rand en springt de deur terug. Verdiep in dat geval de uitsparing in het kozijn.

Helpt smeren tegen een deur die niet in het slot valt?

Smeren maakt de schoot soepeler, maar verandert niets aan de plaats waar hij terechtkomt. Valt de deur niet in het slot, dan is de stand het probleem.