Doornmaat meten: zo bepaal je de juiste maat voor je slot
De doornmaat bepaalt of een nieuw slot in de bestaande sparing van de deur past. Zit die maat er naast, dan valt het slot niet op zijn plek of komt het krukgat niet meer overeen met het gat in de deur.
Hieronder staat wat de doornmaat precies is, hoe hij gemeten wordt, welke maten in Nederland gangbaar zijn en waarom de PC-maat er in dezelfde adem bij hoort.
Wat de doornmaat is
De doornmaat is de afstand van de voorkant van de voorplaat van het slot tot het hart van het vierkante krukgat. Het is dus geen maat van de deur, maar van het slot dat in de deur zit. De doornmaat zegt hoe diep het slot in het deurblad steekt en daarmee hoe ver de kruk van de deurrand af komt te zitten.
Hoe groter de doornmaat, hoe meer ruimte tussen de hand en het kozijn. Bij een smalle deurstijl, zoals bij een kunststof of aluminium profieldeur, is juist een kleine doornmaat nodig omdat er weinig materiaal is om het slot in weg te werken.
De doornmaat opmeten
Meten gaat het nauwkeurigst met het slot uit de deur:
- Schroef de voorplaat los en trek het slot uit de sparing.
- Leg het slot plat neer met de voorplaat naar links.
- Meet van de voorkant van de voorplaat tot het midden van het vierkante krukgat, niet tot de rand ervan.
Zit het slot vast, dan kan de maat ook op de deur gemeten worden: van de zijkant van de deur tot het hart van het krukgat. Die meting is een fractie minder precies, omdat de dikte van de voorplaat meetelt. Rond in dat geval af op de dichtstbijzijnde standaardmaat.
Gangbare doornmaten in Nederland
- 50 mm is de standaard bij binnendeuren in de Nederlandse woningbouw en de maat waar de meeste sloten op zijn gemaakt.
- 55 mm komt regelmatig voor bij renovatie en bij zwaardere deurbladen.
- 60 mm wordt gebruikt bij projectsloten en bij deuren met een bredere stijl.
- 25 tot 45 mm hoort bij smalsloten in kunststof en aluminium profieldeuren.
De PC-maat hoort erbij
Naast de doornmaat is er de PC-maat: de afstand van het hart van het krukgat tot het hart van het cilindergat. Die maat bepaalt welk schild of welke rozetset op het slot past, en die twee gaten zitten in het beslag vast ten opzichte van elkaar.
- 55 mm bij binnendeuren met een cilinder.
- 72 mm bij buitendeursloten, de Europese standaard.
- 92 mm bij smalsloten in profieldeuren.
Voor toilet- en badkamerdeuren geldt een eigen maat: de afstand tussen het krukgat en het vrij- en bezetgat is meestal 63 mm, bij oudere sloten soms 57 mm. Past dat, dan sluit een ronde wc-sluiting of de vierkante variant netjes aan op de kruk.
De krukstift niet vergeten
De vierkante stift die door het slot loopt is in Nederland vrijwel altijd 8 mm dik. De lengte hangt af van de deurdikte en van het beslag: bij een deur tot ongeveer 45 mm volstaat een stift van 100 mm. Bij dikkere deuren of bij beslag met een dikke rozet is een langere stift nodig.
Checklist voor het bestellen
- Doornmaat gemeten vanaf de voorplaat tot het hart van het krukgat
- PC-maat gemeten van hart krukgat tot hart cilindergat
- Bij een toiletdeur: afstand krukgat tot vrij- en bezetgat
- Deurdikte, voor de lengte van de krukstift
- Hoogte en breedte van de voorplaat, voor de sparing in de deur
Staan die maten vast, dan is de keuze voor het beslag vrij. Het aanbod deurkrukken staat op de categoriepagina deurklinken, losse rozetten en schilden op deurbeslag, en de cilinders op cilinders.
Veelgestelde vragen over de doornmaat
Kan de doornmaat gemeten worden zonder het slot uit te bouwen?
Dat kan bij benadering, door van de deurrand tot het hart van het krukgat te meten. De dikte van de voorplaat telt dan mee, dus rond af op 50, 55 of 60 mm.
Wat gebeurt er bij een verkeerde doornmaat?
Het slot past dan niet in de bestaande sparing. Bij een te grote doornmaat steekt het slot te ver de deur in en komt het krukgat niet overeen met het gat in het deurblad. Bij een te kleine doornmaat blijft er ruimte achter het slot over.
Bepaalt de doornmaat welk deurbeslag past?
Nee, dat doet de PC-maat. De doornmaat bepaalt welk slot in de deur past, de PC-maat bepaalt welk schild of welke rozetset op dat slot past.
Is de doornmaat bij een buitendeur anders dan bij een binnendeur?
Niet per se. Het verschil zit vaker in de PC-maat: 55 mm bij binnendeuren, 72 mm bij buitendeuren. Doornmaten van 50 en 60 mm komen bij beide voor.
